Քայլարշավներ


  • Քայլարշավային երթուղիներ Եղեգիսի կիրճում 

    Continue reading →
  • Հերմոնի քարանձավ և սարահարթ

    Հերմոնի քարանձավ հասնելու համար «ԼուսիՏուր»-ի ելքից ուղևորվեք դեպի ձախ, մոտ 300 մետրից հետո, երբ հասնեք հանդիպակաց խաչմերուկին, ուղիղ բարձրացեք խճապատ ճանապարհով մոտ 900մ, մինչև նկատեք նեղ ուղի` աջ կողմում: Քարանձավը պարզ տեսանելի է մոտակա բացատից: Քարանձավ կարելի է բարձրանալ սարն ի վեր` անտառի միջով: Այն ունի մեկ ընդհանուր մեծ խորշ, մոտ 6մ խորություն, մոտ 5մ բարձրություն, որտեղ առկա են գայլի կամ աղվեսի ներկայության հետքեր: Հավելում,վերոհիշյալ բացատից տեսանելի ճանապարհով հնարավոր է դուրս գալ մոտակա սարահարթ, որտեղից բացվում է հիասքանչ տեսարան` մի կողմից դեպի Եղեգիս գետի հովիտը, մյուս կողմից` «ԼուսիՏուր»-ը:

    *Տևողությունը` 2 ժամ: Միակողմանի հեռավորությունը` 1,7 կմ:
    *Տեխնիկական դժվարությունը: 2/5, վերջին հատվածը անտառի միջով:
    *Ֆիզիկական դժվարությունը: 2/5:
    *Ելակետ. «ԼուսիՏուր». 39*52.776`N 045*25.946 E, 1712մ բարձրություն
    *Վերջնակետ. Հերմոնի քարանձավ 39*52.752 N 045*27.120 E, 1823 բարձրություն

    Continue reading →
  •  Ստելլա ուղի

    Կարճ (մոտ 1,5 ժամ), բայց դժվարագնաց արշավ «ԼուսիՏուր»-ից դեպի հարավարևելյան ժայռը, որտեղ բնականորեն ձևավորվել են հետաքրքիր սյուներ : Ստելլա ուղին սկսում է համալիրի դիմացի ժայռից և ավարտվում այն ակոսով, որտեղից հյուսիս` համալիրն է երևում, իսկ հարավ` Եղեգիս գետի հովիտը: Ճանապարհը ընդամենը 0.6 կմ է, սակայն հարաբերական բարձրությունը 120 մ է: 2012 թ. օգոստոսի տվյալներով դեպի Ստելլա տանող արահետը մասամբ է մաքրված: Պատրաստ եղեք արշավի մի մասը անցնել քարակույտերի և թփերի միջով: Երբ անցնեք քարակույտերի միջով` կտեսնեք հինավուրց պատեր և բնակավայրերի հետքեր: Գագաթի մոտ` ձախ կողմում, կտեսնեք խաչը, իսկ աջ կողմում` սյուները:

    *Տևողությունը` 1,5 ժամ: Հեռավորությունը` 0,6 կմ:
    *Տեխնիկական դժվարությունը` 3/5, քարակույտերի, ժայռերի մագլցում :
    *Ֆիզիկական դժվարությունը` 3/5, կարճ, մի փոքր մասը` գրեթե ուղղաձիգ:
    *Ելակետ. «ԼուսիՏուր». N 39*52.776, E 045*25.946, 1712 մ. բարձրություն:
    *Վերջնակետ. N 39*52.628, E 45*25.990, 1833մ բարձրություն:

    Continue reading →

  • Արատեսի ջրվեժ

    Արատեսի ջրվեժ ուղևորվելու համար «ԼուսիՏուր»-ի մուտքից թեքվեք դեպի ձախ, հասնելով եռակողմ խաչմերուկին, ասֆալտապատ ճանապարհով կրկին շարժվեք դեպի ձախ, մոտ 20 րոպե, մինչև հասնեք կամուրջ: Կամրջից դեպի աջ խորացող կիրճի մեջ Արատեսի ջրվեժն է` իր սառնորակ ջրով և բարձր թռիչքով: Ջրվեժը տեսանելի չէ կամրջից կամ ճանապարհից: Կողմնորոշվելուն կօգնի ջրվեժի աղմուկը: Ճանապարհից դեպի ջրվեժի սկզբնամաս հասնելու ամենակարճ ճանապարհը հետևյալն է` կամուրջ չհասած, աջ կողմում գտնվող բացատից իջեք նեղ ծառուղով` մոտ 50մ : Իսկ ջրվեժի ներքևի մասում հայտնվելու համար գոյություն ունի մեկ այլ ուղի, որը առաջինից ավելի երկար է և դժվարանցանելի, սակայն միևնույն ժամանակ հետաքրքիր է և էքստրեմալ: Այն հետևյալն է՝ անցեք վերոնշյալ կամուրջը և շարժվեք դեպի աջ, գտեք հարմար տեղանք և իջեք լեռն ի վար դեպի գետը, ապա շարժվեք գետի ափով, հոսանքին հակառակ: Որոշ ժամանակ անց կտեսնեք 1,5մ խորություն ունեցող լողավազան, որի մեջ կա երկաթե աստիճան: Բարձրացեք աստիճանով վեր, ապա անցնելով նեղ ժայռերի արանքով` կհասնեք ջրվեժին:

    *Տևողությունը` 2 ժամ: Հեռավորությունը` 1.1կմ:
    *Տեխնիկական դժվարությունը` 2/5, ասվալտապատ ճանապարհով վերելք, շատ հազվադեպ երթևեկություն:
    *Ֆիզիկական դժվարությունը` 2/5:
    *Ելակետ. «ԼուսիՏուր». N 39*52.776, E 045*25.946; 1712մ բարձրություն:
    *Վերջնակետ. Արատեսի ջրվեժ – N 39*53.263, E 045*26.255; 1779 մ բարձրություն:

    Continue reading →
  • Գողթանիկի քարանձավ և ջրվեժ

    Գողթանիկի քարանձավ և ջրվեժ ուղևորվելու համար, «ԼուսիՏուր»-ի մուտքից թեքվեք դեպի աջ, անցեք մոտ 200 մ, Հերմոն գյուղի կամրջին չհասած ուղևորվեք դեպի ձախ: Եղեգիս գետի հոսանքին հակառակ շարժվեք մոտ 2.1կմ և աջ մասում կտեսնեք գետը հատող կամուրջ: Ձախ մասում 85մ հարաբերական բարձրության վրա քարանձավն է, որն ունի 5 խորշ, որոնցից ամենամեծի խորությունը մոտ 9 մետր է: Քարանձավի բարձրունքից բացվում է հրաշագեղ տեսարան` Եղեգիս գետի հովիտը: Քարանձավի տարածքում նկատվում են քարայծերի, արծիվների և այլ կենդանիների ու թռչունների ներկայության հետքեր: Մասնագետների կարծիքով հին ժամանակներում քարանձավը բնակեցված է եղել: Առայժմ հետազոտություններ և պեղումներ չեն կատարվել:
    Քարանձավից իջնելուց հետո, գետի հոսանքին հակառակ ճանապարհով անցեք ևս 1.3կմ և կհասնեք Գողթանիկի ջրվեժին: Ջրվեժ չհասած, մոտ 120մ հեռավորության վրա, 2012թ. օգոստոսի դրությամբ, ընթանում է հիդրոէլեկտրակայանի շինարարություն: Ջրվեժին մոտենալու համար իջեք արահետով սարն ի վար, անցեք գետի ափի նեղ արահետով: Ջրվեժի բարձրությունը մոտ 12մ է, որի ավազանում հնարավոր է լողալ:

    *Տևողությունը` 4 ժամ: Ընդհանուր հեռավորությունը` 3.8կմ:
    *Տեխնիկական դժվարությունը` 3/5, քարակույտերի մագլցում, ցածր ու խիտ թփուտ:
    *Ֆիզիկական դժվարությունը` 3/5, կարճ, գրեթե ուղղաձիգ:
    *Սկզբնակետ` «ԼուսիՏուր». N 39*52.776, E 045*25.946; 1712 մ բարձրություն:
    *Քարանձավ` N 39*52.752, E 045*27.120; 1823մ բարձրություն:
    *Վերջնակետ` Գողթանիկի ջրվեժ` N 39*52.704, E 045*27. 848; 1753մ բարձրություն:

    Continue reading →
  • Կալասար բերդի ավերակներ

    Կալասարի բերդը, որը ներկայումս ավերակ վիճակում է, գտնվում է Հերմոն գյուղի արևմտյան կողմում, հանդիպակաց լեռան ` Կալասարի գագաթին: Բերդի պատերի մի մասը հեռադիտակով կարելի է տեսնել «ԼուսիՏուր»-ի տարածքից: Ուղևորվելով «ԼուսիՏուր»-ի մուտքից դեպի աջ` կհասնեք գյուղապետարան, ապա աջ թեքվող երկրորդ խճապատ ճանապարհով և դեպի արևմուտք սարն ի վեր բարձրացող ոլորաններով կարող եք ուղղվել դեպի բերդին մոտ գտնվող Կալասար գյուղի ավերակներ: Կարող եք ընտրել ավեիլ կարճ ճանապարհ, եթե քայլեք «ԼուսիՏուր»-ի բացօթյա սրճարանի հետնամասից սկսվող հողաշեն արահետով և կհասնեք մի ճանապարհի, որը նույնպես տանում է Կալասար գյուղատեղ: Այս գյուղի տարածքում կա խմելու ջրի աղբյուր: Աղբյուրի մոտից կա երկու տարբերակ բերդի ավերակներին հասնելու համար: Առաջին դեպքում` ոչ անտառապատ մասով բարձրացեք դեպի ձախ, բայց պատրաստ եղեք մագլցել ժայռերով: Երկրորդ դեպքում` անցեք անտառի միջով, որը երբեմն խիտ ու դժվարանցանելի է: Անտառը ավարտվելուն պես` լեռան գագաթի մոտակայքում տեսանելի են դառնում քարակույտեր և բերդի պաշտպանական կառույցների որոշ մնացորդներ: Ենթադրվում է, որ այս բերդը Սմբատաբերդից ավելի հին է, որի մասին է վկայում պահպանված պատերի մեջ շաղախի բացակայությունը: Բերդի ամենաբարձր կետն ունի 360 աստիճանի տեսադաշտ: Նախկինում այս վերելքը կատարողներին բազմաթիվ անգամ հանդիպել են քարայծերի, արջերի և այլ կենդանիների ներկայության հետքեր: Քանի որ դեպի բերդի ավերակներ տանող ուղին պարզ արտահայտված չէ, ուստի խորհուրդ է տրվում դիմել մեր ուղեկցորդներից մեկի օգնությանը:

    *Տևողությունը` 4,5 ժամ: Հեռավորությունը` 2.1կմ:
    *Տեխնիկական դժվարությունը` 3/5:
    *Ֆիզիկական դժվարությունը` 4/5:
    *Ելակետ` «ԼուսիՏուր». N 39*52.776, E 045*25.946; 1712մ բարձրություն: *Վերջնակետ` Կալասար բերդի ավերակներ. N 39*53.206, E 045*24.889; 2102 մ բարձրություն:

    Continue reading →
  • Սմբատաբերդ – Ցախաց քար

    Սմբատաբերդ հասնելու համար “ԼուսիՏուր”-ից թեքվեք դեպի Եղեգիս գյուղը: Ձեր ժամանակն ու ուժերը խնայելու համար, մեր մեքենան կտանի ձեզ մինչև Սմբատաբերդին մոտակա Եղեգիս կամ Արտաբույնք գյուղերից մեկը, որտեղից կարող եք մեկնարկել ձեր արշավը: Առաջին տարբերակ` Եղեգիս գյուղի վերջի աջակողմյան հողածածկ ճանապարհով բարձրացեք մինչև գյուղի վերջը, որտեղից հետիոտն արահետով բարձրացեք դեպի Սմբատաբերդ, որը մշտապես ձեր տեսադաշտում է: Երկրորդ տարբերակ` անցեք Արտաբույնք գյուղի միջով, հասեք գյուղի վերջնամաս, հատեք գետը փոքր երկաթյա կամուրջով և բարձրացեք լեռան հյուսիսային կողմով հողածածկ ճանապարհով: Այս տարբերակը ավելի մատչելի է, սակայն երկար է: Խորհուրդ ենք տալիս բերդի մոտ հասնել օգտվելով առաջին տարբերակից, իսկ երկրորդը ընտրել որպես հետադարձ ճանապարհ:
       Ցանկության դեպքում կարող եք երթուղին շարունակել դեպի Ցախաց քար վանական համալիր, որը տեսանելի է հանդիպակաց լեռնալանջին: Սմբատաբերդից իջնում եք հողածածկ ավտոճանապարհով, անընդհատ ընդունելով աջ ուղղություն: Հասնելով ընդարձակ բացատի` ճանապարհը շարունակեք լանջն իվեր: Սա միակ ճանապարհն է, որը ձեզ կտանի դեպի Ցախաց քար: Վերադարձեք միևնույն ճանապարհով: 

    * Տևողությունը` դեպի Սմբատաբերդ Եղեգիս գյուղի կողմից` 1 ժամ; Արտաբույնք գյուղի կողմից` 1 ժամ 30 րոպե: Հեռավորությունը` Եղեգիսից դեպի Սմբատաբերդ` 2.7 կմ; Արտաբույնքից`3.6 կմ:
    *Այլընտրանքային ուղղի. Արշավը կարճացնելու համար կարողեք այցելել միայն Սմբատաբերդ:
    *Տեխնիկական դժվարությունը` 2/5, հողածածկ ճանապարհ, դեպի Ցախաց քար` լայն, հեշտ անցանելի, դեպի Սմբատաբերդ` մասամբ ուղղաձիգ արահետ:
    *Ֆիզիկական դժվարությունը` 3/5:
    *Սկզբնակետ. «ԼուսիՏուր». N 39*52.776, E 045*25.946; 1712մ բարձրություն:
    *Բարձրության տատանումը. Եղեգիս` 1532մ, Սմբատաբերդ 1950մ, Արտաբույնք` 1502մ, Ցախաց քար` 2078մ, Արտաբույնք` 1502մ:
    *Վերջնակետ. Ցախաց քար – N 39*53.419, E 045*21.231; 2078 մ բարձրություն:


    Սմբատաբերդ 

    Ցախաց քար 

    Continue reading →
  • Հերմոնավանք – Հրեական գերեզմանանատուն – Զորաց եկեղեցի

     Տևողությունը` 8 ժամ: Հեռավորությունը` 12 կմ ճանապարհով, 3 կմ քայլարշավ:

    Այս 6կմ երկարությամբ ուղին դեպի Եղեգիս գյուղ տանող ճանապարհին է: Ճանապարհի կեսին աջ կողմից կարող էք բարձրանալ Հերմոնավանք, որտեղից բացվում է Եղեգիսի հովտի ամբողջական տեսարանը: Սմբատ թագավորը այս վանքը օգտագործել է որպես դիտակետ և վարժարան: Իջնելով Հերմոնավանքից` Եղեգիս գյուղին չհասատած, գետի ափին Հրեական գերեզմանանատունն է: Եվ վերջապես կարող էք քայլել Զորաց վանք, ճանապարհին այցելելով ևս երկու եկեղեցիներ: Ցանկության դեպքում «ԼուսիՏուր»-ը կարող է տրամադրել Ձեզ իր վարձու մեքենաները: Մենք նաև կարող ենք արշավի ավարտին դիմավորել Ձեզ, եթե խուսափում էք 6կմ ոտքով քայլելուց: Խորհուրդ է տրվում հագնել արշավին համապատասխան կոշիկներ, երկար վարտիք` փշերից ու թփուտներից պաշտպանվելու համար:

    Հերմոնավանք

    Կարճ, միջին դժվարության վերելք դեպի 13-րդ դարի վանքի ավերակները: Հերմոնավանքի արահետը սկսվում է «Սիրանույշ» մանկական ճամբարի դիմացի ստորոտից, որը գտնվում է «ԼուսիՏուր»-ից 3կմ հեռավորության վրա: Արահետը մաքուր է և անցանելի մինչև վանքին հասնելը, որտեղ ներսի տարծքը ամբոջովին պատված է խոտածածկով: Պատրաստ եղեք 0,4կմ վերելքի դեպի վանքը, որը կտևի 30 րոպե, իսկ ճանապարհից գտնվում է 160մ հարաբերական բարձրության վրա: Երբ հասնեք եկեղեցուն, ուշադրություն դարձրեք խաչքարերի զարդաքանդակների բազմազանության վրա:

    Տևողությունը` 1,5 ժամ, <<Սիրանույշ>> մանկական ճամբարի դիմացից:
    Տեխնիկական դժվարությունը` 1/5, քարակույտերի, ժայռերի մագլցում:
    Ֆիզիկական դժվարությունը` 2/5:
    Սկզբնակետ. «ԼուսիՏուր». N 39*52.776, E 045*25.946; 1712մ բարձրություն:
    <<Սիրանույշ>> մանկական ճամբար. N 39*52.314, E 45* 24.035; 1639մ բարձրություն:
    Վերջնակետ. Հերմոնավանք` N 39* 52.513, E 45* 24.038; 1797մ բարձրություն:

    Հրեական գերեզմանանատուն

    Յուրօրինակ հնագիտական հուշարձան, որը հայտնաբերվել և վերականգնվել է 1996թ. Հայ Առաքելական եկեղեցու Սյունյաց թեմի առաջնորդ Աբրահամ եպս. Սկրտչյանի կողմից: Հրեական գերեզմանանատանը կան մի քանի տասնյակ տապանաքարեր` եբրայերեն և արամերեն արձանագրություններով, որոնք նախանշում են վաղուց մոռացված Եղեգիսի հրեական համայնքի գոյության մասին 13-14 րդ դարերում: Գերեզմանանատունը համարվում է պահպանվող հնագիտական վայր, որը գտնվում է. ճանապարհից` 200մ, «ԼուսիՏուր»-ից` 6կմ, իսկ Հերմոնավանքից` 3կմ հեռավորության վրա: Գերեզմանանատնից արահետը գետի ափով տանում է դեպի բացատը, որտեղ կան երեք ջրաղացներ, հանքային աղբյուրներ և խարույկ անելու վայրեր, որը շատ հարմար է պիկնիկի համար: Նաև գետում առաջացել են ավազաններ, որոնք շատ հարմար են լողալու համար:

    Հրեական գերեզմանանատան տվյալները` N 39*52.135, E 45*21.747:

                                                                              

    Զորաց եկեղեցի

    Իր կառուցման ձևով սա հայ ճարտարապետության պատմության եզակի հուշարձաններից մեկն է, քանի որ առկա է միայն աբսիդի մասը: Զորաց եկեղեցին կառուցվել է այսպես, որպեսզի մարտերից առաջ ամբողջ զորքը կարողանա միաժամանակ աղոթել: Եկեղեցուն հասնելու համար անցեք Եղեգիս գյուղի միջով, որտեղ կտեսնեք դեպի եկեղեցի տանող ցուցանակը: Եկեղեցին գտնվում է հիմնական ճանապարհից 600մ դեպի գյուղի վերջը: Ճանապարհին ուշադրություն դարձրեք Սբ. Կարապետ եկեղեցուն: Փոքրիկ մատուռը, որը շատ սիրված է գյուղացիների կողմից, կառուցվել է վարպետ Մոմիկի կողմից, ով նաև կառուցել է Նորավանքը, Արենիի եկեղեցին և այլ շատ պատմամշակութային հուշարձաններ այս տարածքում:

    Վերջնակետ: Զորաց եկեղեցի` N 39*52.310’ 45* 24.924’ E
    Տեխնիկական դժվարությունը: 0/5:
    Ֆիզիկական դժվարությունը: 1/5:

    Continue reading →
Read more